Puffend door het leven
Door Romain van Damme
Voor een kwart triatlon draaide Nancy Kelchtermans (52) uit het Belgische Laakdal haar hand niet om. Ze had een goede baan en deed leuke dingen met vriendinnen en haar gezin. Kortom, een prima leven in het Vlaamse land. De astma hoorde bij haar en had ze onder controle. Tot 2017. In dat jaar kreeg ze steeds meer moeite om overeind te blijven, was vaak moe en belandde in de medische molen. Met als uitkomst een ziekte waarvan ze nooit had gehoord: longsarcoïdose.

Geen denken aan! Zonder puffer (inhaler) zet Nancy Kelchtermans geen stap buiten de deur. ‘Als ik de puffers niet bij me heb, raak ik volledig in paniek. Geen woord overdreven. Ik probeer iedere dag te wandelen met de hond. Want ik weet dat bewegen goed is. Maar ik ga pas naar buiten als ik gepuft heb!’ Nancy heeft twee puffers. Die liggen altijd binnen handbereik. ‘Om luchtwegen en longen goed open te zetten gebruik ik ventolin. En dan gebruik ik ook nog een puffer met
corticosteroïden tegen de ontstekingen. Dat houdt me op de been.
Schouder
Het begon met een pijnlijke schouder. ‘Ik had veel last. Omdat ik veel zwom dacht ik dat het daaraan lag. Maar het ging niet over. Integendeel, het werd erger. Uiteindelijk werd ik in het UZ Leuven onderzocht. Ik moest ‘onder de scanner’ en toen zagen ze achter mijn borstbeen een forse granuloom. Tenminste, daar werd aan gedacht. Ook kanker werd genoemd, maar een
biopsie wees later uit dat het inderdaad sarcoïdose was.’
Dat verklaarde de kortademigheid en de vermoeidheid die haar letterlijk in een wurggreep hielden. ‘Van de 24 uur sliep ik er 20. Ik kwam de zetel niet meer uit. Ik was daarvoor heel sportief, deed veel, maar dat viel allemaal weg. Ik kon niets meer. Toen de
diagnose gesteld werd in september 2017, werkte ik nog volledig. Een half jaar later kreeg ik een burn-out. Ik was helemaal op. Nu werk ik niet meer, volledig afgekeurd.’

Stem kwijt
Of het aan de
prednison lag of aan de sarcoïdose is nooit achterhaald, maar Nancy verloor ook nog eens haar stem. ‘Negen maanden kon ik niets zeggen. Negen maanden! Alles is onderzocht. Ze konden niets vinden. Er was een vermoeden dat de
granulomen tegen de stembanden drukten. Ik had het constant benauwd. Het was verschrikkelijk.’ Genoeg ellende om de moed te verliezen, maar dat deed Nancy niet. De humor is ze ook niet kwijt geraakt. Lachend: ‘Nu zegt mijn man wel eens, het was heerlijk rustig!’
In het ziekenhuis van Leuven kreeg Nancy te horen dat haar longen vol zitten met littekenweefsel. ‘Om de drie, vier maanden moet ik naar het ziekenhuis in Leuven. Voor een uitgebreide controle. De sarcoïdose zit ook in de
lymfeklieren in mijn hals. De laatste tijd heb ik veel last van mijn knieën en heb ik soms bulten op mijn lijf. Dan weer hier, dan weer daar. Mijn ogen worden minder. Dat noem ik dan maar het oude mensen syndroom. Soms heb ik een goede periode, maar dan volgt steevast een opflakkering.’ Meer dan eens gaat die opflakkering gepaard met een longontsteking.’ Ja, die longontsteking komt regelmatig terug. Dan moet ik weer aan de prednison.’
Zonnig
Ze heeft zich inmiddels verzoend met de nieuwe werkelijkheid en kijkt uit naar een korte vakantie op zonnig Tenerife. ‘Als ik daar uit het vliegtuig stap, lijkt het wel of de sarcoïdose van me afvalt. In de warmte voel ik me veel beter. Koud en vochtig weer is funest voor mij. De dokters uit Leuven zeggen zelfs, eigenlijk moet je weg uit België. Zeker in de winter. Die kou en vochtigheid slaan op mijn longen. Daarom ga ik enkele keren per jaar naar een zonnig oord en vaak is dat Tenerife.’
Onder toeziend oog van een fysiotherapeut doet ze ademhalingsoefeningen en ze weet dat ze een paar dagen moet bijkomen als ze te veel doet. ‘Dat is voor mensen met sarcoïdose uiteraard wel herkenbaar. Dan moet ik het rustig aan doen. Dan kom ik nauwelijks de zetel uit. Het is helaas niet anders.’ ‘Mijn leven ziet er nu heel anders uit. Het is een dag en nacht verschil met vroeger. Ik moest mijn leven anders inrichten. Sporten op niveau lukt niet meer. Veel minder energie en de energie die ik heb moet ik goed over de dag verdelen. Zelfs het wandelen moest ik weer opbouwen. Beetje bij beetje, stapje voor stapje. Nog altijd slaap ik veel. Dat heb ik gewoon nodig.’
Haar dochter Sterre die aan veldrijden doet, had er aanvankelijk moeite mee. ‘Aan de buitenkant zie je nauwelijks of niet dat je sarcoïdose hebt. Dan wordt er gezegd, maar je ziet er toch goed uit. Wat is er toch aan de hand? Vriendinnen en ook familie begrepen het niet. Onze dochter zei dat aanvankelijk ook wel eens. Lig je nou alweer in bed of in de zetel. Nu is er uiteraard wel begrip en weten ze dat er geen sprake van aanstellerij is.’
Facebook
Nancy is al jaren lid van de Belgische sarcoïdosevereniging. En ze volgt het wel en wee van Nederlandse sarcoïdosepatiënten via Facebook. ‘In België ga ik naar bijeenkomsten. Daar zijn dan sprekers en kun je praten met deskundigen en lotgenoten. Dat vind ik tof. Op Facebook volg ik zowat alles wat ik over sarcoïdose kan vinden. Ik dacht trouwens dat ik lid was van de Nederlandse vereniging, maar dat klopt kennelijk niet. Ga ik wel doen want in Nederland gebeurt veel.’ Ze bladert door de meegenomen SarcoScoop van december vorig jaar. ‘Mooi blad, ziet er goed uit.’ En wijzend naar de foto’s en het artikel over de Sarcoïdosedag in Utrecht: ‘Kijk, dat heb ik ook gevolgd. De Belgische vereniging timmert wat minder aan de weg. Misschien ga ik ook eens naar een bijeenkomst in Nederland. Zo ver is dat ook weer niet en zoals ik al zei, ik vind het heerlijk met gelijkgestemden te praten en ervaringen uit te wisselen.’ Dan gaan de puffers in ieder geval mee!