Dunne vezelneuropathie (DVN)

Dunne vezelneuropathie (DVN) is een aandoening die kan voorkomen bij sarcoïdose en klachten veroorzaakt zoals pijn, tintelingen en een verstoord gevoel.

Neuropathie is een stoornis in de werking van je zenuwen. Vaak komt dat omdat zenuw(uiteinden) in je armen en/of benen beschadigd zijn. Bij dunne vezelneuropathie is de werking van de dunne zenuwvezels verstoord. Dunne vezelneuropathie is niet uniek voor sarcoïdose, het komt bijvoorbeeld ook voor bij suikerziekte en auto-immuunziekten.

Bij 60% – 70% van de mensen met sarcoïdose komt verstoring van deze dunne zenuwvezels voor. Dunne vezelneuropathie (vaak afgekort als DVN) als complicatie van sarcoïdose noemen we ook wel paraneurosarcoïdose.

De klachten die bij dunne vezelneuropathie kunnen optreden zijn heel divers. Daarom is het stellen van de diagnose moeilijk.

Er zijn een aantal klachten die bij sarcoïdose én bij DVN kunnen voorkomen. Bijvoorbeeld hartkloppingen, die kunnen passen bij zowel dunne vezelneuropathie als bij sarcoïdose in het hart.

Klachten die zowel kunnen optreden bij dunne vezelneuropathie als op de plaats waar de granulomen zich bevinden, worden op onze site op beide plaatsen benoemd.

Klachten bij dunne vezelneuropathie

  • Neuropathische pijn; zenuwpijn door beschadiging van een of meer zenuwen
  • Verminderde sensibiliteit; doof gevoel of kou met name in voeten, benen en/of handen
  • Verandering in prikkelwaarneming:
    • Paresthesie: het ervaren van ‘onjuiste’ prikkels zoals pijn, jeuk, koude, warmte of een onprettig prikkelend, tintelend of brandend gevoel. Aan de huid is doorgaans niets te zien en er is geen externe prikkel aan te wijzen die voor dit gevoel verantwoordelijk is. Deze klachten treden vooral op in de nacht.
    • Hyperesthesie: tintelingen, brandend gevoel of prikkelingen. Stekende of schietende pijn vooral in de ledematen.
    • Allodynie: niet-pijnlijke prikkels die pijn doen, zoals het niet kunnen verdragen van dekens op je benen (dekenintolerantie).
  • Autonome dysfunctie. Deze klachten treden vooral op in de nacht.
  • Gestoorde temperatuurszin
  • (Nacht)zweten / transpiratiestoornis: te veel of juist te weinig transpireren

Klachten van dunne vezelneuropathie in het gelaat treden voornamelijk op door autonome dysfunctie.

  • Blozen (facial flushing)
  • Droge mond
    • Plakkerig gevoel in de mond
    • Brandend gevoel in de mond
    • Moeite met slikken
    • Droge keel Slechte adem
    • Moeite met kauwen en/of spreken
  • Droge ogen. Als een droge mond samen met droge ogen voorkomt, worden het ook wel siccaklachten genoemd. Siccaklachten komen voor bij sarcoïdose én bij dunne vezelneuropathie. Droge ogen ervaren mensen vaak alsof er zand in je ogen zit. Bij droogheid van de ogen kan er sprake zijn van onvoldoende traanproductie maar ook van onvoldoende kwaliteit van het traanvocht. Vaak worden bij droge ogen kunsttranen voorgeschreven.

  • Orthostatische hypotensie, door autonome dysfunctie
  • Onregelmatige hartslag
  • Hartkloppingen. Hartkloppingen komen voor bij dunne vezelneuropathie. Het kan echter ook een bijwerking zijn van medicatie zoals prednison of methylfenidaat (Ritalin). Daarnaast komen hartkloppingen ook regelmatig voor bij heftige emoties, stress, angst en paniek.
  • Duizeligheid (bij opstaan)

  • Pijn in de voeten of in de ledematen (vaak schietend of brandend)
  • Tintelingen of prikkelingen (meestal in armen en/of benen, maar kan ook elders)
  • Onzeker lopen door gevoelsstoornis; verminderde mobiliteit
  • Rusteloos gevoel in de benen waardoor je je benen veel beweegt, met name tijdens rust (Restless legs syndroom)

  • Verminderde libido
  • Erectieproblemen
  • Seksuele problemen
  • Impotentie

  • Maagledigingsproblemen
  • Maag- of maagdarmklachten
  • Diarree
  • Obstipatie

Behandeling

De behandeling van dunne vezelneuropathie met prednison en/of methotrexaat heeft in de meerderheid van de gevallen geen gunstig effect. Ook de gebruikelijke behandeling van neuropatische pijn is vaak teleurstellend bij DVN. Er is nog geen effectieve behandeling voor dunne vezelneuropathie.

Een medicijn tegen neuropatische pijn (ARA-290, tegenwoordig bekend onder de naam cibinetide) liet veelbelovende effecten zien, maar omdat er onvoldoende onderzoek is gedaan naar de toepasbaarheid bij dunne vezelneuropathie bij sarcoïdose is het niet op de markt gekomen. Het is dus niet verkrijgbaar.

Cijfers uit ons onderzoek ‘Klachten bij sarcoïdose’ onder bijna 700 sarcoïdosepatiënten (2019)

Nachtzweten

  • 37% heeft last van nachtzweten.
  • Bij vrouwen komt nachtzweten aanzienlijk vaker voor dan bij mannen (43% versus 28%).

Zenuwpijn

  • Meer dan een derde van de deelnemers (35%) heeft zenuwpijn.
  • Bij mensen onder de 40 jaar komt zenuwpijn veel minder vaak voor (18%) dan bij mensen tussen de 40 en 60 jaar (38%) en boven de 60 jaar (36%).

Droge ogen

  • 38% heeft last van droge ogen.
  • Bij vrouwen komen droge ogen veel vaker voor dan bij mannen: 42% versus 30%.

Droge mond

  • 44% heeft last van een droge mond.
  • Vrouwen hebben vaker een droge mond dan mannen: 61% versus 33%.

Hartkloppingen

  • Bijna een op de vier mensen (22%) heeft hartkloppingen.

Lees meer over Dunne vezelneuropathie (DVN)

Folders